देउवाका दुई रणनीतिः संसदीय दलको नेता बन्ने, वाम एकता रोक्ने

11
Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

पुस,१०- 

आम निर्वाचनमा ठूलो पार्टी बन्न नसकेपछि कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवा अब नेतृत्व हस्तान्तरणतर्फ लाग्छन् या अझै नेतृत्व हत्याउनेतिर ? कांग्रेस मामिलाका जानकारहरुका अनुसार अब शेरबहादुर देउवाका दुई रणनीति हुन सक्छन्ः एक- संसदीय दलको नेता बन्ने । अर्को- एमाले र माओवादीवीच हुन लागेको एकीकरणलाई सकेसम्म रोक्ने ।

पार्टी नेतृत्व हस्तान्तरण गर्नुको साटो अब देउवाले कांग्रेस संसदीय दलको नेता आफैं बन्ने प्रयास गर्ने सुत्रको विश्लेषण छ । संसदीय दलको नेता बनिसकेपछि वाम एकता रोक्न सकियो भने माओवादी र मधेसीको साथ लिएर ५ वर्षभित्र फेरि पनि प्रधानमन्त्री बन्न सकिन्छ कि भन्ने देउवाको आशा अझै मरिसकेको छैन भन्छन्, कांग्रेसजनहरु । कांग्रेसलाई नजिकबाट चिन्ने एक जना विश्लेषकले नाम उल्लेख नगर्ने शर्तमा अनलाइनखबरसँग भने- ‘देउवाजीको भन्दा पनि उहाँका ससुरालीपटि्टको रहर यो छ कि उनले फेरि पनि शक्ति आर्जन गरुन् । तर, यसका लागि उनले संसदीय दलको नेता बन्न र सम्भावित वाम एकता रोक्न जरुरी छ ।’ सूत्र भन्छ- देउवा र उनका आफन्तजनले आरजू राणालाई नै संसदीय दलको नेताका साथै भावी प्रधानमन्त्री बनाउने सोचेकै हुन्, तर आरजूले चुनाव नजितेका कारण त्यो सम्भव भएन । त्यसो त निर्वाचनअघि नै कैलाली पुगेर सञ्चारमन्त्री मोहनबहादुर बस्नेतले आरजू राणालाई ‘भावी प्रधानमन्त्री’ का रुपमा प्रजेक्ट गरेको समाचार बाहिर आएको थियो । बस्नेतको उक्त भनाइले आरजु राणालाई भावी प्रधानमन्त्री बनाउने कांग्रेसभित्रको प्रयासको गन्ध चुनावअघि नै दिएको थियो ।

पहिलो फलामे गेटमा देउवाको ८ भोट !

कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवाले अब संसदीय दलको नेता बन्नका लागि पहिलो प्रयास गर्नेछन् । तर, यो प्रयास उनका लागि फलामे गेट पार गर्नुसरह हुनेछ । किनभने, प्रत्यक्षतर्फ २३ सिट जितेको कांग्रेसभित्रको समीकरण देउवाका लागि सहज छैन । अब समानुपातिकतर्फ पनि पौडेल समूहसँग ६०/४० को भागवण्डा गर्नुपर्‍यो भने उनी अल्पमतमा पर्न सक्छन् । समानुपातिकमा कांग्रेसले ४० सिट पाएको छ । यसमा प्रत्यक्षको २३ सिट जोड्दा कांग्रेसको कुल सिट ६३ पुग्छ र यसबाट बहुमत ल्याएर मात्रै संसदीय दलको नेता बन्न सकिन्छ । संसदीय दलको नेताले विपक्षी दलको नेता बन्न पाउँछ । साथै सरकार ढल्यो भने ऊ ‘प्रधानमन्त्री’ बन्ने लाइनमा पुग्छ । यही कारणले देउवा जसरी पनि संसदीय दलको नेता बन्ने प्रयासमा छन् । तर, कांग्रेसभित्र प्रत्यक्षतर्फको समीकरण कस्तो छ ? अब यसबारे विश्लेषण गरौं । प्रत्यक्ष जितेका कुल २३ सांसदमध्ये देउवाको पक्षमा उनीसहित ८ जनामात्रै छन् । यसमा पनि दुईजना ढलपल छन् । देउवाको पक्षमा रहेका ८ सांसदहरुमा शेरबहादुर देउवा, प्रदीप गिरी, देवेन्द्रराज कँडेल, सीताराम मेहता, ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्की तेजुलाल चौधरी, र प्रमोदकुमार यादव र भरतकुमार साह हुन् ।

यी ८ सांसदमध्ये पनि प्रदीप गिरी र भरतकुमार साहले देउवालाई सघाउने/नसघाउने स्पष्ट नभएकाले देउवाको पक्षमा उनीसहित ६ भोटमात्रै सुनिश्चित छ अहिलेसम्म । प्रत्यक्षतर्फ चुनाव जितेका सांसदमध्ये रामचन्द्र पौडेलको पक्षमा १० सांसद छन् । पौडेल समूहमा रहेका सांसदहरुमा महामन्त्री डा. शशांक कोइरालासहित प्रकाशमान सिंह, अमरेशकुमार सिंह, डा. नारायण खड्का, सञ्जयकुमार गौतम, मोहम्मद अफताब आलम, डा. मिनेन्द्र रिजाल, देवीप्रसाद तिम्सिना, राजनकुमार केसी र मोहन आचार्य छन् । देउवा समूह र पौडेल समूहको वीचमा कांग्रेसभित्रको तेस्रो धार अर्थात सिटौला पनि छ । सिटौला समूहको मत थोरै भए पनि निर्णायक हुने देखिन्छ । सिटौला समूहबाट प्रत्यक्ष चुनाव जित्ने कांग्रेस सांसदहरुमा गगन थापा, भीमसेनदास प्रधान र उमाकान्त चौधरी तीनजना छन् । यी तीनजनाले पौडेल समूह या देउवा समूह जसलाई सघायो, उसैको पल्ला भारी हुन सक्छ ।

त्यसो त कांग्रेसबाट विजयी सांसदको सूचीमा विजयकुमार गच्छदार र अभिषेकप्रताप साह पनि छन् । भर्खरै कांग्रेस बनेका उनीहरु देउवा पक्षमा लाग्छन् या पौडेल पक्षमा भन्ने अहिल्यै खुलिसकेको अवस्था छैन । उनीहरु जता पनि जान सक्छन् । यसरी प्रत्यक्षतर्फ लगभग अल्पमतमा परिसकेका देउवालाई अब समानुपातिकतर्फको नतिजाले मात्रै बहुमतमा पुर्‍याउन सक्छ । तर, समानुपातिकमा कुल ४० सांसद पाएको कांग्रेसभित्र ६०/४० को भागवण्डा गर्नुपर्ने बाध्यतामा छन् देउवा । यसरी भागवण्डा गर्दा देउवाको बहुमत धरापमा पर्न सक्छ । बहुमत पाउनका लागि देउवाले एकलौटी समानुपातिक सभासद छान्ने स्थिति पनि छैन । किनभने, समानुपातिकमा रोलक्रम मिच्ने सुविधा कानूनले दिएको छैन । यो अवस्थामा समानुपातिकको फलामे बार देउवाका लागि निकै नै चुनौतीपूर्ण हुन सक्छ ।

गुटगत समीकरण

रोचक के छ भने कांग्रेसभित्र संसदीय दलको रस्साकस्सीमा पौडेल समूहका तर्फबाट एक जनामात्रै दाबेदार छैनन् । विगतमा रामचन्द्र पौडेल र कृष्णप्रसाद सिटौलावीच मतान्तर हुँदा फाइदा उठाएका देउवाले संसदीय दलमा पनि पौडेल पक्षको विभाजनबाट फाइदा उठाउन सक्ने सम्भावना चाहिँ यथावत छ । जस्तो- संसदीय दलको नेतामा पौडेल समूहबाट डा. शशांक कोइराला र प्रकाशमानसिंह दुबैले दाबी गरे भने यसबाट देउवालाई फाइदा पुग्न सक्छ । अझ, यसमा सिटौला समूहले कसलाई सघाउँछ भन्ने कुराले पनि विशेष अर्थ राख्छ । सिटौला समूहले शशांक र प्रकाशमानको साटो शेरबहादुरलाई समेत सघाइदिन सक्ने सम्भावना रहेको कांग्रेसजनको विश्लेषण छ । र, यसमा विजय गच्छदारको रोजाइले पनि अर्थ राख्न सक्छ ।

देउवाको दोस्रो लक्ष्य- वाम एकता रोक्ने

संसदीय दलको नेता जितिसकेपछि वा त्यसभन्दा अघि कांग्रेस सभापति देउवाको दोस्रो लक्ष रहनेछ- सम्भावित वाम एकतालाई रोक्ने । वाम एकतालाई रोक्न सकियो भने पाँच वर्षभित्र प्रधानमन्त्री बन्न पाइहालिन्छ कि भन्ने देउवामा अझै आशा जिवितै छ । अझ यसमा देउवाको भन्दा पनि उनलाई प्रधानमन्त्री बनाएर सत्ताको स्वाद लिन चाहने ‘स्वार्थ समूहहरु’ को आकांक्षाले बढी काम गरिरहेको स्रोतको दाबा छ । कांग्रेस नजिकका विश्लेषक भन्छन्- ‘देउवा संसदीय दलको नेता बने भने उनले वाम एकता रोक्ने भरमग्दुर प्रयास गर्नेछन् । तर, संसदीय दलको नेतामै हारे भने उनले वाम एकता रोक्ने खासै जोडबल गर्ने छैनन् र पार्टीमा विस्तारै ‘प्यासिभ’ बन्न थाल्नेछन् ।

पार्टी सभापति नि ?

निर्वाचनमा व्यहोरेको हारसँगै देउवाले पार्टी नेतृत्व हस्तान्तरण गर्नुपर्ने माग कांग्रेसभित्र उठ्न थालिसकेको छ । तर, देउवाचाहिँ यसको उल्टो पार्टी सभापति त के, संसदीय दलको नेतासमेत हस्तान्तरण गर्न तयार छैनन् । देउवाले आगामी महाधिवेशनपूर्व पार्टी सभापति छाड्लान् कि नछाड्लान् ? यो प्रश्नमा कांग्रेसका एक जानकार भन्छन्- ‘अर्को महाधिवशेनअघि देउवाले नेतृत्व हस्तान्तरण गर्ने सम्भावना खासै देखिँदैन, बरु अढाइ वर्षपछि हुने महाधिवेशन चाहिँ एक वर्ष अगाडि नै सर्न सक्छ ।’

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here